واکنشها به بازداشت زنان در کابل؛ «از پایمال کردن ارزشهای اسلامی تا اهانت شرمآور به زنان»
لیدا بارز
از یک هفته بدینسو طالبان زنان و دختران را به اتهام بدحجابی در کابل بازداشت و شکنجه میکنند. این رفتار آنان در چند روز اخیر با واکنشهای در سطح بینالمللی همراه بوده است. برخی از چهرههای سیاسی و سرشناس، فعالان حقوق زن و نهادهای حقوق بشری آن را محکوم کردهاند. آنان این اقدام طالبان را خلاف موازین دین اسلام دانسته و همچنان میگویند که این رفتار آنان، «پایمال» کردن ارزشهای اسلام، «اهانت شرمآور» و نقض بیشتر حقوق زنان است و خواستار آزادی فوری زنان و دستگیری عاملان آن شدند.
عبدالرب رسول سیاف، از رهبران جهادی افغانستان، خطاب با طالبان میگوید «از خدا بترسید و از مردم بشرمید»، تا حال در مورد زندانی ساختن مردان، اتفاق علمای امت وجود ندارد چه برسد به زندانی ساختن زنان، او بازداشت زنان را «پایمال» کردن ارزشهای اسلامی و خلاف فرهنگ مردم افغانستان میداند.
آقای سیاف با نشر پیامی در صحفهی کاربری اکس خود از طالبان انتقاد کرده، نگاشته است؛ طالبان با عملکردهای شانب، مردم را از اسلام دور میسازند و هیچجای اسلام نیامده است که زنان را مورد لتوکوب و شکنجه قرار دهید.
در همین حال فاطمه امیری، فعال آموزش و بازماندگان حملهی تروریستی بر آموزشگاه کاج در مورد بازداشتهای اخیر دختران از سوی طالبان، با اشاره به محدودیتهای وضع شده بر زنان میگوید که هیچگاه زنان و دختران افغانستانی با چنین “بیحرمتی” مواجه نشده است.
خانم امیری با نشر پیامی در صفحهی کاربری اکس خود میگوید که بازداشت و توقیف زنان و دختران جوان به بهانهی حجاب مصداق عینی آزار و اذیت علنی زنان و دختران و همچنان مصداق جنایت علیه بشریت است.
این فعال آموزش همچنان میفزاید که طالبان زنان و دختران را از تمامی حقوق اساسیشان محروم کرده و اکنون آنان را به بهانهی حجاب بازداشت و سپس از خانوادههای شان باجگیری میکنند.
فاطمه امیری، یکی از دانشآموزان نخبهی مرکز آموزشی کاج بود. این مرکز آموزشی در ماه میزان سال ۱۴۰۱ خورشیدی هدف یک حملهی تروریستی قرار گرفت و بیش از ۶۰ دانشآموز آن در نتیجه این حمله کشته شدند و فاطمه نیز شدیدا زخم برداشت. او اکنون در ترکیه تحت درمان است.
نیروهای طالبان، از روز دوشنبه، ۱۱ جدی، هفتهی پیش بدینسو در چندین نقطهی از شهر کابل، شماری از زنان و دختران را به بهانهی «رعایت نکردن حجاب شرعی مورد نظر این گروه» بازداشت کرده و به حوزههای امنیتی مربوطه منتقل کردهاند.
این رفتار طالبان با واکنشهای گستردهی همراه بوده است. یک دختر معترض از جنبش موسوم به «نهادهای جامعه مدنی» با نشر یک ویدیو در شبکههای اجتماعی میگوید که حجاب بهانه است و طالبان حتی زنان «باحجاب» را نیز بازداشت کردهاند.
با این حال ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، با تایید این خبر به رسانههای داخلی گفت که هیچکسی در افغانستان خودسرانه بازداشت نشده است و دستگیریهای اخیر، براساس «اصول شریعت اسلامی» انجام میشود.
در پیوند به بازداشت زنان که آنرا طالبان «اصول شریعت» میدانند؛ محمد حنیف اتمر، وزیر خارجه حکومت پیشین این اقدام طالبان را «اهانت شرمآور» به ارزشهای جامعه افغانستان، عنوان کرد و از سازمان ملل خواسته است که عاملان بازداشت آنها را تحت پیگرد قضایی بینالمللی قرار دهد.
وزیر خارجه پیشین کشور، روز سهشنبه، ۱۹ جدی، در صفحهی کاربری اکس خود گفت که احترام به منزلت زنان، جزء ارزشهای جامعه افغانستان است.
آقای اتمر خطاب به دفتر یوناما و گزارشگر ویژهی حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان گفته است که دستگاههای حقوق بشری سازمان ملل متحد بهویژه یوناما مسئولیت دارد به صورت فوری در دستگیری دختران از جادههای کابل به دست جنگجویان طالبان به گونه همه جانبه تحقیق کند و عاملان این کار را «تحت پیگرد نظام عدلی بینالمللی قرار دهد.»
در همین حال، یک عضو جبهه مقاومت ملی با نشر یک متن دستنوشتهی خود در شبکههای اجتماعی خطاب به دختران و زنان افغانستانی، گفته است «به اشکهای تو سوگند خواهرم، که کابل را به تو باز خواهیم گرداند.»
طالبان در روزهای اخیر گشتوگذار زنان را در بزرگشهرها از جمله کابل، محدود کردهاند. وزارت امر به المعروف این گروه که بیشترین فرمانهای ضد زن را صادر میکند در امر دستگیری زنان نقش دارند.
پیشتر از این نیز سازمان عفو بینالملل و ریچارد بنت، گزارشگر ویژهی حقوق بشر سازمان ملل متحد برای افغانستان، خواستار رهایی «بیقید و شرط» زنان شدند.
