بازداشت دختران افغانستانی برای حجاب طالبانی
آینور سعیدپور
بازداشت زنان و دختران، در کابل از سوی طالبان به اتهام بدحجابی با واکنشهای گستردهی فعالان مدنی، سیاستمداران، روزنامهنگاران و فعالان حقوق بشری به همراه بوده است. اما طالبان به دختران بازداشتشده، اتهام “ترویج بدحجابی” را راجع کرد.
فضلاحمد معنوی، وزیر پیشین وزارت عدلیه در واکنش به بازداشت دختران در کابل گفته است که سنت دیرینهی حرمت “عفت” زنان توسط طالبان دریده میشود.
آقای معنوی، (دوشنبه، ۱۸ جدی) در صفحهی اجتماعی اکس نگاشته است که افغانستان منازعههای زیادی را تجربه کرده؛ اما به زنان احترام شده است. وی، همچنان افزوده که زوال طالبان نزدیک است.
وزیر پیشین عدلیه پرسشی مطرح کرده است: «آیا دلیل شرعی و یا نمونهی در تاریخ دارید که زیر نام امر به معروف دختران را بربایند؟»
فضل احمد معنوی، در ادامه افزوده است که “بیحرمتی” به حریم یک «آزادهی مسلمان» گناه نابخشودنیست. وی، همچنان افزوده که زوال طالبان نزدیک است.
در همینحال، شماری از فعالان حقوق زن نیز در واکنش به این بازداشتها میگویند که “برقع” نپوشیدن جرم نیست.
شاهگل رضایی، عضو پیشین پارلمان افغانستان نیز بازداشتهای اخیر طالبان را “آدم ربایی و اختطاف گروهی” دختران عنوان کرده و افزوده که این رفتار طالبان آزار و اذیت مبتنی برجنسیت است و طبق قواعد بینالمللی جنایت علیه بشریت تلقی میشود.
خانم رضایی، با نشر پیامی در شبکهی اجتماعی اکس، با مطرح کردن این پرسش که “زنان و دختران ربوده شده چگونه و در کجا نگهداری میشوند و پیامدهای نأشی از این اختطافها چیست؟” نگاشته است که پاسخ این پرسشها، نیازمند تحقیق و رسیدگی توسط نهادهای بینالمللی است.
زهرا حقدوست، فعال حقوق زن میگوید که دستگیری زنان به اتهام بدحجابی از سوی طالبان بهانه است. وی، گفته است که این بازداشتها به هدف “حذف” زنان از جامعه صورت میگیرد.
خانم حقدوست، با نشر پیامی در شبکهی اجتماعی اکس نگاشته است که طالبان زنان را به بهانهی حجاب با “بیحرمتی” تمام با خودشان به زندان میبرند تا زنان جرات بیرون شدن از خانه را نکنند.
این فعال حقوق زن همچنان گفته است که با دستگیری زنان معترض چیزی برای طالبان حاصل نشده چون زنان قدرتمندتر از پیش در برابر طالبان اعتراض کردند.
طالبان پیش از این شماری از زنان و دخترانی که در برابر فرمانهای محدود کنندهی طالبان اعتراض میکردند، را بازداشت و زندانی میکردند. اکنون دستکم یک تن از این زنان معترض “منیژه صدیقی” در زندان طالبان است.
پس از واکنشهای گسترده به بازداشت دختران، سخنگوی طالبان در دفاع از این بازداشتها گفت که این گروه این کار را به هدف تنبیه گروهی که قصد «ترویج بیحجابی» را داشتند انجام داده و «موقتی» است.
سخنگوی طالبان روز (دوشنبه، ۱۸جدی) مدعی شد که وزارت امر به معروف و نهی از منکر این گروه گزارشهای را بهدست آورده که «گروهی از زنان از حلقات بیرونی» موضف شدهاند تا «بیحجابی» را در افغانستان ترویج کنند.
تمیم عاصی، معاون پالیسی و استراتژی وزارت دفاع در حکومت پیشین نیز در واکنش به بازداشت دختران از سوی جنگجویان طالبان گفته است که فرهنگ زشت زنربایی برای جهاد النکاح لکهی ننگین تاریخی به دامن طالبان است.
آقای عاصی روز (دوشنبه، ۱۸ جدی) در صفحهی اجتماعی اکس خود نگاشته است که بزرگان پشتون باید این جنایت را با صدای رسا تقبیح کنند و یا اینکه در این جرم شریک و جز از فرهنگ جنگیشان محسوب خواهد شد.
در همین حال، سیدباقر محسنی، استاد دانشگاه نیز در واکنش به بازداشت دختران میگوید که زنان و دختران در چنگال نظامیان بیرحم طالبان مورد “اهانت” و تحقیر قرار میگیرند.
آقای محسنی، با نشر پیامی در صفحهی کاربری اکس خود نگاشته است که زنان و دختران افغانستانی از ابتداییترین حقوق انسانیشان محروماند.
وی همچنان خطاب به طالبان گفته است: “تعرض به غیرت و غرور مردم، روزی یخن “پر معصیت” شما را میگیرد و آهِ این مظلومترینهای تاریخ بلای عظیم بر شما نازل خواهد کرد.”
سید باقر محسنی همچنین افزود که “ما شرمندهی خواهران و مادرانمان هستیم. استقامت کنید؛ این اسارت شکسته میشود. فردا، فردای آزادیست و آن روز دیر نخواهد بود.”
این واکنشها پس از بازداشت دختران از سوی جنگجویان طالبان بالا گرفته است. جنگجویان طالبان با وزارت امر به معروف و نهی از منکر این گروه، از چند روز به اینسو دختران جوان را از ناحیههای مختلف پایتخت به اتهام “بدحجابی” بازداشت و با خودشان به حوزههای امنیتی این گروه انتقال دادند.
پیشتر (۱۳جدی)، وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان تایید کرد که شماری از دختران را در پایتخت بهخاطر آنچه که این گروه آنرا “بدحجابی” عنوان میکنند، بازداشت کردهاند.
عبدالغفار فاروق، سخنگوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر این گروه گفته بود که محتسبان آنان شماری از دختران را به دلیل حجاب بازداشت کردهاند.
همچنان آصف آشنا، معاون سخنگوی رییس اجراییهی حکومت پیشین و از فعالان سیاسی نیز در واکنش به بازداشتهای اخیر، خطاب به طالبان میگوید که حجاب را بهانه و روپوش بر وحشیگری و جهالت تان نکنید. مشکل در زنان افغانستان نیست. شما به تازگی از کوه به شهر وارد شدهاید.
آصف آشنا، با نشر پیامی در برگهی کاربری اکس بازداشتهای اخیر طالبان را “اختطاف” عنوان کرده و افزوده که این رفتار با زنان مصداق بارز جنایت علیه بشریت است.
آقای آشنا، همچنان نگاشته است که “حجاب را بهانه و روپوش دشمنیتان با مردم افغانستان نسازید. شما بدون هیچ ملاحظهای وارد فازهای دشمنی قومی تباری شدهاید. از آنسو آیاسآی پاکستان نیز میداند که با استفاده از جهالت و وحشیگری شما چگونه بنیادهای حیات جمعی افغانستان را به فتنههایی ویرانگر بکشاند.”
این فعال سیاسی همچنان تاکید کرده است که مردم افغانستان صدها سال پیش از این که فتنهای استخباراتی به نام طالب تولید و مهندسی شود، مسلمان بودهاند. مسلمان خواهند بود.
آصف آشنا، با انتقاد تند از طالبان همچنان افروده: ” سطح شعور شما چنان دچار فاجعه و عقبماندگیست، که حتا همان اسلام را نیز آنگونه که باید بدانید، نمیدانید. اسلام در ظرف ذهنی و ظرفیت شعوری شما، فقط به ساطور قتل و قتال و جنایت تقلیل مییابد. پس حجاب را بهانه و رو پوش نسازید.”
پیشتر نیز وزارت امر به معروف و نهی منکر طالبان از رانندگان تاوسیهای شهر خواسته بود که “زنان حجاب و بدون همراه مرد” را سوار تاکسیهایشان نکنند.
این وزارت، در اوایل ماه می ۲۰۲۲، با صدور دستوری خواستار رعایت پوشش کامل حناب از سوی زنان شد. اما با آنهم کارکنان این وزارت زنان را بهخاطر عدم رعایت آن بازداشت نمیکردند.
در روزهای اخیر عکسها و ویدیوهای مختلف از بازداشت زنان و دختران توسط طالبان در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
با واکنش برانگیز شدن این برخورد طالبان با زنان و دختران وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان با نشر بیانیهی گفت که عکس منتشر شده در رسانهها از جریان جمعآوری از گداهاست نه بازداشت زنان بیحجاب.
وزارت امر به معروف گروه طالبان میگوید که زنان بازداشت شده، «زنان گدا» بودند که از کابل جمعآوری شدهاند.
این وزارت روز (دوشنبه، ۱۸ جدی) در صفحهی اجتماعی اکس با نشر بیانیهای میگوید که عکسی که در صفحههای اجتماعی دستبهدست میشود، با بازداشت زنان مرتبط نیست.
در این بیانیه آمده است: «برای زنان گدا که توسط طالبان جمعآوری شدهاند پس از بایومتریک معاش ماهانه و لباس مورد نیاز کمک خواهد شد.»
در همین حال از چند روزی بدینسو ویدیوهای متعددی در صفحات اجتماعی منتشر شده است که نشان میدهد گروه طالبان زنان را بر «رنجرهای شان سوار کرده» با خود میبُرند.
گروه طالبان در بیش از دو سال حاکمیتشان بیش از ۵۰ فرمان به هدف محدود کردن حقوق و آزادیهای زنان صادر و تطبیق کردهاند. در نتیجهی این فرمانهای طالبان زنان از اساسیترین حقوق شان نیز محروم استند. طالبان به تبعیض جنسیتی و اعمال «آپارتاید جنسیتی» متهم است.
