زندگی به چه قیمت؛ تابوی طلاق در افغانستان

در جامعهی افغانستانی؛ برخی زنان و مردان با وجود همهی اختلافات در زندگی مشترک، به خاطر فرزندان و یا هم به دلیل تابو بودن این مسئله طلاق در جامعه، به زندگی مشترک ادامه میدهند، به گونهیی که زندگی به عذاب روزانه برای شان مبدل میشود.
برخی از زنان میگویند که با وجود اختلافات زیاد در زندگی مشترک شان هنوز هم محکوم به ادامهی زندگی مشترک اند.
سبزهگل که 22 سال از زندگی مشترک او میگذرد، میگوید، از آغاز زندگی مشترکاش تا کنون با شوهرش اختلاف دارد، اما هنوز هم با هم زندگی میکنند.
وی میگوید: «شوهر مه معتاده و مَر خیلی میزنه، چند بار میخواستم طلاق بگیرم اما برادر مه گفت که عیب است و نباید این کار را بکنم ».
سبزهگل به دلیل این که طلاق در جامعه عیب دانسته میشود و برادرانش به این کار راضی نبودند به زندگی خود ادامه میدهد و زندگی برای او به یک عذاب مبدل شده است.
در همین حال سارا زن دیگریست که سی سال از زندگی مشترک او میگذرد و صاحب هشت فرزند است.
او نیز از زمانی که ازدواج کرده با شوهرش اختلاف نظرهای بسیاری دارد، اما هیچگاهی به طلاق فکر نکرده است.
سارا میگوید؛ شوهرش او را از دیدن خانوادهاش منع کرده و 15 سال اجازه نداشت خانوادهاش را ببیند، اما با این وجود هم اقدام به طلاق نکرده چون طلاق در جامعه ننگ پنداشته میشود و از سویی هم وجود فرزندانش سبب شده تا طلاق نگیرد.
این در حالیست که با توجه به ارزشهای دینی در افغانستان حق طلاق با مرد بوده، اما در صورتی که زن دلیل موجهی داشته باشد، میتواند ادعای طلاق کرده و این، منجر به تفریق بین زوجین میشود.
برای مردان اما راه دیگری نیز موجود است، بنابر عرف و عنعنات موجود در جامعه، هرگاه مردی از همسرش راضی نباشد، میتواند همزمان تا سه زن دیگر نیز اختیار کند.
در همین حال شماری از روانشناسان پیامدهای ادامهی اینگونه زندگی را از خطرناکتر از طلاق عنوان میکنند.
حسین جعفری روانشناس، به این باور است که ادامهی زندگی در چنین وضعیتی باعث میشود، خشونتها، توهین و درگیریها ادامه پیدا کند و مشکلات در چنین زندگیهایی بیشتر از طلاق است.
به باور آقای جعفری زمانی که طلاق صورت میگیرد، تکلیف مرد و زن مشخص است، اما در چنین وضعیتی زن و شوهر مجبور اند همدیگر را تحمل کنند.
به باور آقای جعفری تنش در خانواده میتواند روی اطفال تاثیرات سو بگذارد.
با این حال آگاهان امور دینی به این باور اند، زمانی که زندگی مشترک به بنبست میرسد، طلاق یگانه راه برای حل این مشکل است.
محمد جمعه حقانی استاد دانشگاه میگوید: در صورت بروز مشکلاتی چون عدم پرداخت نفقه، اعتیاد، خشونتهای و مشکلات خانوادهگی، اسلام توصیه میکند، طلاق جاری شود.
آقای حقانی میافزاید؛ در صورتی که امکان ادامهی زندگی مشترک وجود داشته باشد، اسلام توصیه میکند، شیرازهی زندگی از هم نپاشد، اما در صورتی که مشکلات وجود داشته باشد طلاق راهی است که زندگی مشترک ناموفق را به پایان میرساند.
این آگاه امور دینی افزود: «این که بسوزیم و بسازیم عرفی است که بین مردم جا افتاده است و ارتباطی به اسلام ندارد ».
عدم ارضای غرایض جنسی، اعتیاد، خشونت خانوادگی و عدم پرداخت نفقه از جمله مواردی است که به زن یا شوهر اجازه میدهد تا برای ختم زندگی مشترک اقدام کند.
گزارشگر: سیمین صدف



