انتخابات ریاست جهموری پیش­رو در افغانستان برای زنان هم فرصت است وهم تهدید. فرصت از این دید که زنان با یک طرح روشن می‌­توانند جایگاه سیاسی خود را تثبت کنند. تهدید از این حیث که مثل گذشته زنان فقط بانک رای و ابزار سیاسی بیش نباشند. دراین صورت چیزی برای زنان تغییر نخواهدکرد.

هرچند تقویم انتخابات اندکی تغییرکرد.کمیسیون انتخابات قبلا ۳۱ حمل سال آینده را تارخ برگزاری انتخابات اعلام کرده بود. این بار اما تاریخ انتخابات سه ماه دیگر عقب انداخته شد، یعنی ۲۲ سرطان سال ۱۳۹۸. تاخیر انتخابات به یک ­معنا می‌­تواند به نفع زنان تمام شود. در ادامه نگاهی انداخته خواهد شد به بایدها و نبایدهای حضور وسهم‌­گیری زنان در انتخابات پیش­رو.

جایگاه سیاسی امروز زنان نشان می‌دهد که آنان در سه دور انتخابات گذشته نتوانستد از این فرصت سیاسی به خوبی استفاده کنند. زنان گسترده به پای صندوق‌­های رای رفتند. درسه دور گذشته حدود ۳۰ درصد رای دهنده­‌ها زنان بودند. این میزان رای تاثیر به­‌سزایی در پیروزی انتقال مسالمت آمیز قدرت درافغانستان داشت.اما برای پیروزی خود زنان برچالش‌­های شان سود قابل توجه نداشت. یک­ معنای این وضعیت آن است که زنان به­‌خوبی از این فرصت­‌های سیاسی استفاده نتوانستند. امروز شکننده­‌ترین چیز درافغانستان دست­‌آوردهای زنان و سرنوشت آنان است.

معنای دیگر این وضعیت استفاده ابزاری از زنان است. استفاده ابزاری از رای زنان در انتخابات پیشینه‌ی دراز دارد. در انتخابات گذشته، کاندیداها با دادن وعده‌های غیرعملی، از رای زنان به عنوان ابزار سیاسی جهت رسیدن به اهداف شان استفاده نموده اند و پس از گرفتن رای خواب‌های خوبی که برای زنان دیده بودند را به باد فراموشی سپردند.

 به عنوان نمونه‌ می‌توان به وعده‌های که حکومت وحدت ملی در آستانۀ انتخابات ۹۳ به زنان داد اشاره کرد؛ در آستانه‌ی انتخابات ۹۳ یکی از وعده‌های محمداشرف غنی  به زنان این بود که زنان در معاونیت‌ها، سفارت‌خانه‌ها و ولایت‌ها حضور خواهند داشت هم­چنان اشرف غنی تعهد کرد که زمینه را برای دسترسی زنان به میراث‌های شرعی آنها فراهم می‌کند و  برنامه‌های آموزشی و حرفه‌ای سازی زنان را در سطح مدیریتی به اجرا خواهد گذاشت. انتخابات برگذارشد. اشرف غنی ریس جمهور افغانستان شد. تمام این وعده‌ها روی کاغذ ماند. درعمل چیز به نفع زنان درسایه‌­ای حکومت وحدت­ ملی تغییرنکرد.

اخیرا دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد گفته زنان افغان همچنان برای دسترسی به حقوق شان با موانع عمده‌ای مواجه اند. این سازمان گفته که توصیه‌های سال ۱۹۹۹ و سال ۲۰۰۵ این سازمان برای مبارزه با خشونت علیه زنان در افغانستان همچنان قابل تجدید است.

حامد کرزی رییس جمهور پیشین افغانستان هم گفته بود با رای زنان برنده‌ی انتخابات شده است. اما با دو دور ریاست جهموری هیچ میراث پایداری برای زنان افغانستان از خود برجای نگذاشت. تنها مقصراین کوتاهی سیاست­مداران مرد درافغانستان نیست. بار این کاستی­‌ها بر دوش زنان، بویژه زنان سیاست­مدار نیز برمی­‌گردد. پس؛ نباید مثل گذشته عمل کرد. نباید تنها بانک رای بود. نباید دنباله­‌رو صرف بود. نباید پراکنده بود. نباید مهره و پیاده نظام بود.

باید چه بود؟ انتخابات در واقع مجال با ارزشی است که زنان باید برای اراده و خواست‌های سیاسی از این فرصت به نفع شان بهره ببرند. آنان به عنوان نیمۀ مهم و تاثیر گذار جامعه می‌توانند با شرکت در انتخابات آرزوها و خواست‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی خود را با حمایت از این روند و سهم گیری فعال در انتخابات مطالبه نموده، نیازهای اساسی را تشخیص و بر بهبود وضعیت شان تمرکز نمایند.

با بررسی حال و گذشته، زنان باید درانتخابات پیش­رو در ترسیم سرنوشت سیاسی کشور سهم فعال داشته باشند و انتخابات تنها مجال سیاسی است که می‌تواند سهم ونقش زنان را در این راستا بهبود ببخشد.

زنان باید از گذشته درس بگیرند و با خواست‌ها و مطالبات روشن که به نفع تمام زنان افغانستان است در کنار تیم‌های انتخاباتی قرار بگیرند. در یک تکت انتخاباتی باید در کنار جریان‌های باشند که به حقوق و منافع زنان باورمند باشند. حل مسایل و مشکلات زنان در اولویت کاری شان قرار داشته باشد.

گذشته از این زنان باید با اتحاد و هماهنگی، خواست‌های اجتماعی و سیاسی شان را براساس مطالبات تغییر اوضاع زنان و تقویت قدرت سیاسی آنان مطرح کنند و توجه رهبران سیاسی و گروهای انتخاباتی را در رسیدگی به مشکلات و مسایل حوزه زنان جلب نمایند.

این دو پیش­‌شرط اساسی یعنی ساخت و برنامه­‌ریزی بر محور مطالبات روشن و هبستگی زنان در سطوح مختلف می­‌تواند زنان را از دنباله­‌رو سیاست به پیش آهنگ سیاست درافغانستان برساند. انتخابات گلوگاه این تغییر است.

نویسنده: سودابه احراری

دیدگاه‌های کاربران فیس‌بوک
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail